AVG en klachten over privacy bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC)

Op 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in werking getreden. Deze Europese verordening is rechtstreeks van toepassing in Nederland. De AVG regelt de bescherming van persoonsgegevens. Tot 25 mei 2018 gebeurde dit in Nederland door de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp).
De Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) van Onderwijsgeschillen behandelt regelmatig klachten die te maken hebben met de bescherming van persoonsgegevens in het onderwijs. Bijvoorbeeld bij klachten over het leerlingdossier, over het onderwijskundig rapport, over de informatieverstrekking aan gescheiden ouders of over een melding bij Veilig Thuis. Wat verandert er onder de AVG voor de klachtbehandeling door de LKC?

De AVG: meer verlichtingen voor organisaties en meer rechten voor betrokkenen

Onder de AVG hebben organisaties die persoonsgegevens verwerken, bijvoorbeeld scholen, meer verplichtingen bij het verwerken van persoonsgegevens. Enkele van deze verplichtingen zijn:

  • Er moeten passende technische en organisatorische maatregelen worden genomen om te voldoen aan de eisen van de AVG en organisaties moeten kunnen aantonen dat zij deze maatregelen hebben genomen (verantwoordingsplicht).
  • Organisaties moeten een register bijhouden van de verwerkingsactiviteiten.
  • Er moeten passende technische en organisatorische maatregelen worden genomen om de veiligheid van de gegevensverwerking te waarborgen.
  • Bij datalekken is er een meldplicht aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en aan degene wiens persoonsgegevens het betreft.
  • Bepaalde organisaties zijn verplicht een Functionaris voor gegevensbescherming (FG) aan te wijzen.
  • De organisatie moet passende maatregelen nemen zodat degenen van wie de persoonsgegevens worden verwerkt (de betrokkene) informatie krijgt over de verwerking (informatieplicht).

De rechten van betrokkenen, bijvoorbeeld leerlingen en/of hun ouders, zijn onder de AVG versterkt. Enkele van deze rechten zijn:

  • Het recht op informatie over de verwerking van zijn of haar persoonsgegevens.
  • Het recht om te vragen welke gegevens een organisatie van hem of haar heeft en het recht om deze gegevens in te zien (inzagerecht).
  • Het recht op een kopie van de persoonsgegevens die worden verwerkt.
  • Het recht op verbetering van onjuiste persoonsgegevens of op aanvulling van onvolledige gegevens.
  • In bepaalde gevallen heeft betrokkene recht op verwijdering van persoonsgegevens.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) controleert in Nederland de naleving van de AVG. Als u meent dat bij de verwerking van uw persoonsgegevens inbreuk wordt gemaakt op de AVG kunt u voor vragen terecht bij de AP.

Scholen en de AVG

Onderwijsinstellingen verwerken veel persoonsgegevens. Zij mogen dit op grond van de AVG doen om bijvoorbeeld te kunnen voldoen aan wettelijke verplichtingen. Het gaat voor een deel om ‘gewone’ persoonsgegevens, zoals namen en adressen. Het kan ook gaan om bijzondere persoonsgegevens, zoals gegevens over gezondheid van leerlingen die speciale begeleiding nodig hebben of over etnische achtergrond in verband met de onderwijsachterstandsgelden.

Onderwijsinstellingen mogen op grond van de AVG in bepaalde gevallen ook persoonsgegevens verstrekken, bijvoorbeeld aan andere scholen of aan het samenwerkingsverband passend onderwijs. In enkele gevallen heeft de school expliciete toestemming van de ouders of van de leerling van 16 jaar en ouder nodig. Bijvoorbeeld voor het publiceren van foto’s op de website van de school. Aan toestemming worden onder de AVG strengere eisen gesteld. Toestemming moet expliciet worden gegeven en moet ook weer kunnen worden ingetrokken. Maar meestal is geen toestemming nodig omdat de AVG of de Uitvoeringswet AVG een andere grondslag biedt om persoonsgegevens te mogen verwerken.

Klachten over privacy bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC)

De Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) van Onderwijsgeschillen behandelt regelmatig klachten die te maken hebben met de bescherming van persoonsgegevens in het onderwijs.

Ook onder de AVG kunnen ouders of leerlingen of studenten van 16 jaar en ouder bij de LKC terecht voor klachten over de verwerking of verstrekking van persoonsgegevens door scholen.

Naar aanleiding van de inwerkingtreding van de AVG op 25 mei hebben wij de themapagina’s op deze website over het leerlingdossier en het onderwijskundig rapport geactualiseerd. Nieuw onder de AVG is dat expliciet is opgenomen dat ouders en leerlingen van 16 jaar en ouder recht hebben op een kopie van de persoonsgegevens die zijn verwerkt, mits daarbij geen afbreuk wordt gedaan aan rechten van anderen. Daarmee hebben ouders recht op een kopie van het leerlingdossier. Zij hadden ook onder de Wbp al recht op een afschrift van het onderwijskundig rapport.

Veel rechten van ouders en leerlingen van 16 jaar en ouder bestonden overigens ook al onder de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). Bijvoorbeeld het recht op informatie, op inzage en op verbetering van onjuiste gegevens. Ook mogen er net als onder de Wbp niet meer persoonsgegevens worden verwerkt dan dat noodzakelijk is voor het doel waarvoor ze verwerkt worden.

De themapagina’s over de informatieverstrekking aan gescheiden ouders en over informatieverstrekking aan Veilig Thuis zijn niet aangepast. Op deze thema's is de AVG wel van toepassing. Maar deze  onderwerpen worden vooral geregeld in het Burgerlijk Wetboek (BW) en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO).

Meer informatie

Op de website van de AP vindt u veel informatie over de AVG en het onderwijs: