Symposium Verbetering van de positie van de Commissies van Beroep

Op vrijdag 13 december 2013 vond in Utrecht het symposium Verbetering van de positie van de Commissies van Beroep plaats, georganiseerd door het Expertisecentrum van Onderwijsgeschillen.

Tijdens het symposium presenteerde de werkgroep Verbetering positie Commissies van Beroep haar voorlopig eindrapport, mede tot stand gekomen na een veldconsultatie. In dit rapport stelt de werkgroep voor om de Commissies van Beroep in de toekomst, met uitsluiting van de civiele rechter, in alle arbeidsrechtelijke geschillen in het onderwijs te laten oordelen in een arbitrale procedure. De werkgroep doet tevens een aantal tekstvoorstellen die door sociale partners in de sectorcao’s kunnen worden opgenomen.
Het rapport werd tijdens het symposium door de leden van de werkgroep toegelicht in korte inleidingen. Daarna volgde een levendige discussie. 

Aanleiding voor het symposium

Dit symposium is een vervolg op het symposium op 9 november 2012 over het advies Toekomst Commissies van Beroep. In dit advies werd geconcludeerd dat het de voorkeur verdient de Commissies van Beroep te handhaven, omdat het een laagdrempelige, toegankelijke en deskundige instantie is. De procedure bij de Commissies van Beroep blijkt echter vatbaar voor verbeteringen. Dit wordt vooral veroorzaakt door onvolkomenheden in de wetgeving. De conclusie van de deelnemers aan het symposium was dat de Commissies van Beroep in stand moeten blijven en dat de meest begaanbare weg is dat de sociale partners beslissen hoe het verder moet met de Commissies. 
Naar aanleiding van deze bijeenkomst heeft het Expertisecentrum van Onderwijsgeschillen aan een werkgroep van drie deskundigen (*) gevraagd om te komen tot een concepttekst voor een cao met toelichting waarin de Commissie van Beroep wordt vorm gegeven. Daarbij is aan de werkgroep gevraagd rekening te houden met de voorgenomen wijziging van het ontslagrecht per 1 juli 2015.

Hoofdlijnen van het concept-eindrapport

De belangrijkste aanbeveling in het eindrapport van de werkgroep, is de Commissies van Beroep in de toekomst, met uitsluiting van de civiele rechter, in alle arbeidsrechtelijke geschillen in het onderwijs te laten oordelen in een arbitrale procedure. De gebondenheid aan een arbitraal geding wordt opgenomen in de cao. Het verdient ook aanbeveling om in de individuele arbeidsovereenkomst een bepaling over de gebondenheid aan het arbitraal geding op te nemen. De werkgroep formuleert tekstvoorstellen voor zowel de cao als de individuele arbeidsovereenkomst. Verder moeten naar het oordeel van de werkgroep de bevoegdheden van de Commissie van Beroep worden uitgebreid naar alle zaken betreffende een arbeidsovereenkomst, voor zover die arbeidszaken zich voordoen in één van de sectoren waarop de onderwijswetgeving van toepassing is.

De drie inleidingen op het symposium van 13 december 2013

In drie korte inleidingen werd het advies kort toegelicht tegen de achtergrond van de bestaande regelgeving en de nieuwe ontwikkelingen.
Prof. mr. dr. W.H.A.C.M. Bouwens ging in op de noodzaak de Commissie van Beroep een andere positie te geven gelet op de tekortkomingen van het huidige systeem en het nieuwe ontslagrecht. Mr. W. Lindeboom besprak de thema’s met betrekking tot het cao-recht (gebondenheid aan een arbitraal beding, algemeenverbindendverklaring, algemene of bijzondere cao) en het kostenaspect. Tot slot belichtte mr. dr. F.H.J.G. Brekelmans de thema’s arbitrage en bindend advies en de burgerlijke rechter.

Discussie

Na de inleiding volgde een levendige discussie onder de genodigden, waaronder vertegenwoordigers van cao-partijen, vertegenwoordigers van het ministerie van OCW, de voorzitters en instandhouders van de Commissies van Beroep in het onderwijs en hoogleraren op gebied van onderwijsrecht en op gebied van arbeidsrecht.

(*) prof. mr. W.H.A.C.M. Bouwens, hoogleraar Sociaal Recht, verbonden aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, mr. W. Lindeboom, advocaat Brussee Lindeboom Advocaten te ’s-Gravenhage, en mr. dr. F.H.J.G. Brekelmans, voorzitter adviescommissie Toekomst Commissies van Beroep