Elke school heeft te maken met ouders met een verbroken relatie. Als ouders scheiden hebben zij in beginsel allebei het gezag over een minderjarig kind. Soms is er ook één ouder met gezag en één ouder zonder gezag over het kind. Dit kan ook het geval zijn wanneer ouders nooit getrouwd zijn. Op deze themapagina worden de regels over informatieverstrekking aan gescheiden ouders en de uitspraken van de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) besproken. Waar wordt gesproken over gescheiden ouders kan ook worden gelezen ‘ouders met een verbroken relatie’.

Inhoud van deze themapagina:

Wettelijke bepalingen

Bij de beoordeling van klachten houdt de LKC rekening met geldende wettelijke bepalingen. Voor de informatieverstrekking aan gescheiden ouders is van belang of een ouder het gezag heeft. De belangrijkste bepalingen zijn opgenomen in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW), de Wet op het primair onderwijs (WPO) en de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO). Uit deze wetsartikelen volgt dat het in eerste instantie aan (gescheiden) ouders is om elkaar te informeren over de vorderingen en ontwikkelingen van hun kind. In sommige gevallen is de relatie tussen de ouders zo vertroebeld, dat goede onderlinge communicatie niet meer aan de orde is. Dan komt de school in beeld. De vraag rijst dan wat de verplichtingen van de school zijn inzake de informatieverstrekking.

Boek 1 Burgerlijk Wetboek
​Artikel 1:377b BW bepaalt dat de met het gezag belaste ouder verplicht is de andere, niet met gezag belaste ouder op de hoogte te houden van belangrijke zaken die het kind aangaan (bijv. schoolrapporten en informatie over extra begeleiding).

Artikel 1:377c BW bepaalt dat de school verplicht is een ouder die niet het ouderlijk gezag heeft, als hij of zij daarom vraagt, van beroepshalve beschikbare informatie te voorzien over belangrijke feiten en omstandigheden die het kind of de verzorging en opvoeding van het kind betreffen. Er zijn op deze regel twee uitzonderingen:

  • de informatie wordt niet verstrekt als de school de informatie niet op dezelfde manier aan de ouder met het ouderlijk gezag zou verstrekken;
  • de informatie wordt niet verstrekt als het belang van het kind zich daartegen verzet.

Wet op het primair onderwijs en Wet op het voortgezet onderwijs
​Artikel 11 van de Wet op het primair onderwijs (WPO), artikel 23b van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) en artikel 20 van de Wet op de expertisecentra (WEC) bepalen dat de school over de vorderingen van de leerlingen rapporteert aan hun ouders.

Mogelijkheden voor ouders: de klachtencommissie

Het kan voorkomen dat één van de ouders vindt dat de school hem of haar niet goed heeft geïnformeerd over de voortgang van het kind of van mening is dat de school zich partijdig opstelt. Als een ouder er in zo’n situatie met de school niet uitkomt, kan hij of zij een klacht indienen bij de klachtencommissie van de school. Welke klachtencommissie dat is staat in de schoolgids of op de website van de school.

Adviezen LKC

Veel scholen zijn aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) van Onderwijsgeschillen. De LKC heeft veel klachten behandeld over informatieverstrekking aan gescheiden ouders. De LKC kijkt dan of de communicatie/informatieverstrekking zorgvuldig en voldoende is geweest en of de school zich neutraal genoeg heeft opgesteld. De Commissie maakt in elke klacht een eigen afweging, waarin zij ook de omstandigheden van het individuele geval betrekt.
Hierna worden enkele belangrijke punten uit de adviezen van de LKC besproken. U kunt daarbij doorklikken naar de relevante adviezen.

School moet neutraal zijn

  • ​Een school moet voorkomen partij te worden in een echtscheidingsconflict en moet alle schijn van partijdigheid vermijden (108997, 108183, 108481).
  • De school hoeft soms geen informatie te verstrekken als zij daardoor haar neutraliteit verliest. Bijvoorbeeld wanneer een ouder vraagt om hem te informeren als de kinderen hun huiswerk niet maken als zij bij de andere ouder zijn (108725) of vraagt of er een verschil is in de leerprestaties van de kinderen in de weken dat ze bij de vader en de weken dat ze bij de moeder zijn (106560).
  • Een school is niet verplicht om mee te werken aan een omgangsregeling of een wijziging daarvan (107506). De school en het schoolbestuur zijn geen partij bij de uitspraak van de rechter. De omgangsregeling bindt beide ouders en het is aan hen om te zorgen dat de gemaakte afspraken worden nagekomen (108481).

Beide ouders hebben ouderlijk gezag

  • De school heeft een actieve informatieplicht. Zij moet ouders dezelfde mondelinge en schriftelijke informatie geven. De school heeft hierin een eigen verantwoordelijkheid (108432, 107557105683).
  • De school mag van een ouder verwachten dat deze, om op de hoogte te blijven van de ontwikkeling van het kind, gebruik maakt van de gebruikelijk geboden informatiemogelijkheden, zoals informatieavonden, ouderavonden, periodieke gesprekken met mentor en vakleerkrachten en een webportal. Als een ouder daar geen gebruik van maakt, hoeft de school de ouder niet op eigen initiatief te informeren over de vorderingen en het welzijn van de leerling (107340).
  • Als een van de ouders geen gezamenlijk oudergesprek wil, moet de school de mogelijkheid bieden voor afzonderlijke gesprekken met beide ouders (105535, 105683).
  • Een school kan zich niet beroepen op een echtscheidingsconvenant om te bepalen of partners van gescheiden ouders bij oudergesprekken mogen zijn, omdat het convenant zich niet richt tot de school (107977).
  • De school hoeft een ouder geen informatie te geven over de inhoud van gesprekken of e-mails die de andere ouder met de school heeft (107679). Dat geldt ook voor de verlofverzoeken die de andere ouder doet (107557). Een ouder heeft geen recht op de verslagen van de met de andere ouder gevoerde oudergesprekken (109077).
  • De school mag geen beschuldigingen van de ene ouder over de andere ouder zonder afweging opnemen in het leerlingdossier (107977).

Ouder zonder ouderlijk gezag

  • De school moet de ouder zonder gezag informatie geven over belangrijke zaken over het kind of diens verzorging of opvoeding. De ouder moet daar wel zelf om vragen, de school hoeft dit dus niet uit eigen beweging te doen. De informatie kan gaan over de cognitieve en/of sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind zoals leerprestaties of medische kwesties. Hieronder valt bijvoorbeeld een schoolrapport, maar niet een uitnodiging voor een algemene ouderavond of een schoolfoto (107548, 106212).
  • Door een ouder zonder gezag toegang te geven tot het leerlingvolgsysteem waarin de vorderingen van zijn kinderen worden bijgehouden, voldoet een school aan haar informatieplicht (108589).
  • De school moet zelf een belangenafweging maken over het verzoek om informatie te verstrekken en is niet automatisch gebonden aan de uitspraak van de rechtbank. Die uitspraak ziet niet op de informatievoorziening van de school aan de ouder. In de belangenafweging van de school kan de uitspraak van de rechter wel een rol spelen. De school moet de beslissing om de ouder geen informatie te geven deugdelijk motiveren (107951, 108408).
  • Er is geen wettelijke bepaling op  grond waarvan de school gehouden zou zijn een kennismakings- of rapportgesprek of een 10-minutengesprek te voeren met de niet gezaghebbende ouder (108589107306). 
  • Op de informatieplicht kan een uitzondering worden gemaakt als het belang van het kind zich verzet tegen het verstrekken van de informatie. De school moet een eigen afweging over dat belang maken (108408). De school moet de gezaghebbende ouder over een verzoek tot informatieverstrekking op de hoogte brengen (107306). De veiligheid van het kind speelt een rol bij de afweging of de school informatie verstrekt (105698).
  • Een school mag niet verwijzen naar de gezaghebbende ouder als de ouder zonder ouderlijk gezag informatie opvraagt (106906).
  • De mogelijk biologische vader van een leerling is niet gelijk te stellen met een ouder zonder gezag en heeft daarom geen wettelijke aanspraak op informatie (107052). 

Aanbevelingen LKC voor scholen

De LKC adviseert scholen om beleid te formuleren met betrekking tot informatieverstrekking aan gescheiden ouders. Dit beleid kan door de school worden opgenomen in de schoolgids. Bij aanmelding van nieuwe leerlingen is het raadzaam om de juridische status met betrekking tot gezag, omgang en informatievoorziening van ouders in kaart te brengen. Verder kan er op het aanmeldingsformulier standaard worden gevraagd naar namen en adressen van beide ouders. 

U vindt hier alle adviezen van de LKC over informatieverstrekking aan gescheiden ouders.