Thema: Het schooladvies

In groep 8 van de basisschool krijgt elke leerling een advies over welk type voortgezet onderwijs past bij zijn of haar niveau (vmbo, havo of vwo). Dit advies is gebaseerd op de leerprestaties, de aanleg en de ontwikkeling van de leerling op de basisschool. Het schooladvies is leidend bij de plaatsing van een leerling in het voortgezet onderwijs. Het voorspelt volgens de overheid beter dan de doorstroomtoets welk onderwijsniveau de leerling aan kan, omdat het schooladvies gebaseerd is op de gehele ontwikkeling van de leerling op de basisschool. Het oordeel van de leraar staat daarbij centraal.

Voor het praktijkonderwijs bepaalt het samenwerkingsverband VO of de leerling tot het praktijkonderwijs kan worden toegelaten. Het advies van de basisschool is dus niet leidend voor praktijkonderwijs.
Het schooladvies maakt onderdeel uit van het onderwijskundig rapport, dat wordt opgesteld wanneer een leerling naar een andere school gaat. 

Ben je het als leerling niet eens met je schooladvies?

Het kan zijn dat je het niet eens bent met het schooladvies dat je hebt ontvangen. Misschien ben je hier al over in gesprek geweest met je leraar of de schooldirectie. Maar wat als je er niet uit komt met school? Je ouder(s)/verzorger(s) kunnen de school laten weten dat je het niet eens bent met deze beslissing. Ook kun je als leerling je mening geven over deze beslissing. Misschien kun je zelfs zelf een klacht indienen. Op de pagina Ik ben het niet eens met mijn schooladvies kun je daar meer over lezen en ook wat voor stappen je kunt zetten.

Ben je het als ouder oneens met het schooladvies?

Ouders die het niet eens zijn met het schooladvies kunnen hierover in gesprek gaan met de leerkracht of directeur van de basisschool. Zijn zij niet tevreden over de uitkomst van de gesprekken dan kunnen zij een klacht indienen bij de klachtencommissie van de school. In de schoolgids of op de website van de school staat bij welke klachtencommissie zij terecht kunnen. Veel scholen zijn aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) van Onderwijsgeschillen. 

Werkwijze LKC

De LKC geeft nooit zelf een schooladvies. Alleen de school heeft weet van het kennen en kunnen van een leerling en beschikt over expertise om een schooladvies te geven. De LKC kijkt alleen of de procedure rondom het schooladvies correct is verlopen en of het schooladvies redelijk is. Alleen als het schooladvies overduidelijk onjuist is, zal de Commissie de school aanbevelen om het te heroverwegen.

Een klacht over het voorlopig schooladvies wordt door de LKC nog niet in behandeling genomen. Eerst wordt de uitslag van de doorstroomtoets en het definitief advies van de school afgewacht. De LKC probeert ouders wel alvast in gesprek te brengen met het schoolbestuur over hun klacht over het voorlopig schooladvies. Als klager aangeeft dat de klacht daarmee nog niet is opgelost, zal de LKC de klacht behandelen.

De LKC streeft ernaar om uiterlijk 1 juni advies uit te brengen over klachten die voor 14 april zijn ingediend.

Het is voor de LKC niet mogelijk om vóór de centrale aanmeldweek advies uit te brengen over een klacht over het definitief schooladvies.

Adviezen van de LKC

Hieronder vindt u enkele belangrijke punten uit de adviezen van de LKC. U kunt daarbij doorklikken naar de relevante adviezen.

De LKC behandelt regelmatig klachten over het schooladvies. Bij elke klacht kijkt de Commissie naar de specifieke situatie en neemt alle omstandigheden mee in haar beoordeling.

  • De Commissie beoordeelt klachten over schooladviezen terughoudend.
    Dit betekent dat de Commissie toetst of de procedure om tot dat advies te komen zorgvuldig is geweest en of het schooladvies redelijk is. De school heeft immers de deskundigheid op gebied van het kennen en kunnen van een leerling (114941, 112499, 76496, 66398, 49344, 46865, 32837). 
    Het schooladvies behoort tot de beoordelingsbevoegdheid van de betrokken leerkrachten, schoolleiding en de directie (108892).
  • De procedure om tot het advies te komen moet zorgvuldig zijn geweest: volgens het schoolprotocol (46865, 109223, 108821, 108654) en met toelichting van het advies aan de ouders (116030, 109303, 108821, 108841, 108848).
  • Een school mag het schooladvies niet naar beneden bijstellen (36928).
  • Een school moet goed onderbouwen als zij in het belang van de leerling het advies niet bijstelt naar het in de uitslag van de doorstroomtoets genoemde niveau (114941, 109925, 76496).
  • Scholen zijn niet verplicht een dubbel schooladvies af te geven (49344, 109223, 108773, 108092).
  • Een school hoeft een dubbel advies (bijvoorbeeld tl/havo) niet bij te stellen naar een enkelvoudig advies (bijvoorbeeld havo), ook al zit de score op de doorstroomtoets aan de bovenkant van het dubbele advies (108836).
  • Alleen als het advies overduidelijk onjuist is, kan de Commissie adviseren over bijstelling van het schooladvies. De Commissie is niet bevoegd om een schooladvies te geven of te wijzigen (76496, 66398, 109286, 109286, 109313, 109303, 108821).
  • Een school kan in uitzonderlijke gevallen besluiten het schooladvies niet naar boven bij te stellen, als bijstelling niet in het belang van de leerling is (76496, 49344).
Alle adviezen van de LKC

Wet- en regelgeving

De wettelijke bepalingen over het schooladvies en de toelating tot de middelbare school zijn opgenomen in:

Hieronder kunt u lezen wat de wet voorschrijft.

  • In januari krijgen leerlingen van groep 8 het voorlopig schooladvies van de basisschool.
  • In februari maken leerlingen de doorstroomtoets. De doorstroomtoets is een objectief tweede gegeven bij het schooladvies. Als het resultaat van de toets hoger is dan het advies van de school, moet de school het schooladvies heroverwegen en naar boven bijstellen. Alleen als het in het belang van de leerling is, kan de school besluiten het advies niet te verhogen. De school moet dit dan wel goed motiveren.
  • Als de toets lager uitvalt, wordt het schooladvies nooit naar beneden bijgesteld.
  • Uiterlijk 24 maart krijgen leerlingen en ouders het definitieve schooladvies.
  • Alle groep 8-leerlingen melden zich in de week voor 1 april aan bij een middelbare school. Met deze centrale aanmeldweek wil de overheid alle leerlingen evenveel kans geven op een plek op de school van hun voorkeur en op een niveau dat het beste bij hen past.
  • Voor leerlingen die naar het praktijkonderwijs gaan, hoeft naar aanleiding van de eindtoets geen heroverweging van het schooladvies plaats te vinden.

Schooladvies is leidend bij toelating

Het bevoegd gezag (schoolbestuur) van de middelbare school baseert zijn beslissing over de toelating van de leerling op het definitieve schooladvies. Het is niet toegestaan om de toelating te baseren op de score van de doorstroomtoets. Als de basisschool het schooladvies heeft bijgesteld vanwege het resultaat op de eindtoets, dan moet het bestuur van de middelbare school zijn beslissing op dat gewijzigde schooladvies te baseren.

Aanvullende toetsing of onderzoek

  • als er geen schooladvies is opgesteld of doorstroomtoets is afgelegd;
  • als de leerling zich heeft aangemeld voor een school met een bijzonder profiel waarvoor specifieke kennis of vaardigheden nodig zijn, zoals tweetalig onderwijs of topsport;
  • als een leerling extra ondersteuning nodig heeft. In dat geval is aanvullend onderzoek toegestaan om de ondersteuningsbehoefte vast te stellen.​

Enkelvoudig of meervoudig schooladvies

Basisscholen kunnen een enkelvoudig schooladvies (bijvoorbeeld een advies voor havo) of een meervoudig schooladvies (bijvoorbeeld een advies voor vmbo-t/havo) geven.

  • Scholen mogen in plaatsingswijzers niet afspreken dat de basisschool alleen enkelvoudige adviezen mag geven.
  • Middelbare scholen mogen leerlingen met een meervoudig schooladvies niet weigeren. Leerlingen mogen zich altijd aanmelden voor het hoogste van de twee onderwijsniveaus. Maar uiteindelijk bepaalt de middelbare school op welk niveau de leerling wordt geplaatst.
  • Middelbare scholen met slechts één schooltype, hoeven leerlingen met een meervoudig advies niet verplicht te plaatsen.

Het ministerie van OCW heeft scholen gevraagd om ‘kansrijk’ te adviseren. De minister vindt het belangrijk dat leerlingen het voordeel van de twijfel krijgen en op de plek terecht komen die het beste past bij hun capaciteiten, ontwikkeling en interesses. In de Handreiking Schooladvisering (februari 2025) staan tips en praktijkvoorbeelden voor een kansrijk schooladvies en voor het gesprek met ouders.

Meer weten en/of klacht indienen?

Deze themapagina is voor het laatst herzien in januari 2026. 

DisclaimerPrivacyverklaringCookiestatementToegankelijkheidsverklaringAlgemene voorwaardenColofon