Op deze themapagina vindt u de volgende informatie:

Veel informatie over de overgang van leerlingen van de basisschool naar de middelbare school is ook te vinden op de website nieuwe regelgeving overgang po-vo

Wat is het schooladvies?

In groep 8 van de basisschool krijgt elke leerling een advies over het type voortgezet onderwijs dat past bij zijn of haar niveau (vmbo, havo of vwo). Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de leerprestaties, maar ook naar de aanleg en ontwikkeling op de basisschool. Sinds het schooljaar 2014-2015 is niet meer de eindtoets maar het schooladvies leidend bij de plaatsing van een leerling in het voortgezet onderwijs. Het schooladvies voorspelt volgens de overheid beter dan de eindtoets welk onderwijsniveau de leerling aan kan, omdat het schooladvies gebaseerd is op de gehele ontwikkeling op de basisschool. Het oordeel van de leraar staat daarbij centraal. 

Welke wettelijke bepalingen zijn van toepassing?

De wettelijke bepalingen over het schooladvies en de toelating tot de middelbare school zijn opgenomen in:

Hieronder wordt ingegaan op wat de wet voorschrijft.

Voor 1 maart schriftelijk schooladvies

De basisschool stelt voor iedere leerling in groep 8 voor 1 maart een schooladvies vast over het volgen van aansluitend voortgezet onderwijs. Het schooladvies maakt onderdeel uit van het onderwijskundig rapport, dat wordt opgesteld wanneer een leerling naar een andere school gaat. 

Eindtoets als tweede objectieve gegeven

De eindtoets wordt afgenomen tussen 15 april en 15 mei, dus nadat het schooladvies is gegeven. De eindtoets meet vooral kennis en vaardigheden en dient als tweede objectieve gegeven bij de overgang naar het voortgezet onderwijs, om te voorkomen dat basisscholen te lage schooladviezen geven. Alleen voor leerlingen die naar het praktijkonderwijs gaan, heeft de eindtoets geen functie van tweede objectieve gegeven.

Heroverweging van het schooladvies

Als een leerling op de eindtoets op een hoger niveau scoort dan het gegeven schooladvies, moet de basisschool het schooladvies heroverwegen. Hierbij worden de ouders van de leerling betrokken, maar uiteindelijk beslist de basisschool om het schooladvies al dan niet naar boven toe aan te passen. Als het schooladvies niet wordt aangepast aan de uitslag van de eindtoets, moet dit gemotiveerd worden. Als de score op de eindtoets juist lager is dan het gegeven schooladvies, mag de basisschool het schooladvies niet aanpassen.
Voor leerlingen die naar het praktijkonderwijs gaan hoeft naar aanleiding van de eindtoets geen heroverweging van het schooladvies plaats te vinden.

Enkelvoudig of meervoudig schooladvies

Basisscholen kunnen een enkelvoudig schooladvies voor één schoolsoort geven, bijvoorbeeld een advies voor havo. Maar het is ook mogelijk dat er een meervoudig of dubbel schooladvies wordt gegeven, bijvoorbeeld een advies voor vmbo-t/havo.
Na de invoering van de nieuwe wetgeving is er discussie ontstaan over dit onderwerp. Er zijn in de Tweede Kamer enkele moties aangenomen en staatssecretaris Dekker van OCW heeft nieuwe wetgeving aangekondigd. Daarin wordt geregeld dat scholen niet mogen afspreken dat alleen enkelvoudige adviezen worden gegeven. Basisscholen mogen dus altijd een meervoudig of dubbel schooladvies geven.
Verder heeft de staatssecretaris in een brief aan alle schoolbesturen laten weten dat leerlingen met een meervoudig schooladvies zich altijd mogen aanmelden voor het hoogste van de twee onderwijsniveaus. In de brief staat ook dat scholen leerlingen met een dubbel schooladvies niet mogen weigeren. Maar de middelbare school bepaalt op welk niveau de leerling wordt geplaatst. Scholen die slechts één schoolsoort aanbieden, hoeven leerlingen met een dubbeladvies niet verplicht te plaatsen.

Schooladvies is leidend bij toelating

Het bevoegd gezag (schoolbestuur) van de middelbare school baseert zijn beslissing over de toelating van de leerling op het schooladvies. Het is niet toegestaan om de toelating alsnog afhankelijk te stellen van de eindtoets. Als de basisschool het schooladvies heeft bijgesteld vanwege het resultaat op de eindtoets, dan dient het bevoegd gezag van de vo-school zijn beslissing op dat gewijzigde schooladvies te baseren.

Aanvullende toetsing of onderzoek

Vo-scholen mogen geen andere toelatingstoetsen of toelatingsexamens afnemen. Zij mogen wel gegevens opvragen bij de basisschool, maar deze zijn niet leidend voor de toelating. Ook mag geen hoge eindtoetsscore als toelatingseis gesteld worden.
Er kan alleen aanvullend onderzoek worden gedaan door de vo-school als:

  • er geen schooladvies is opgesteld of eindtoets is afgelegd;
  • als de leerling zich heeft aangemeld voor een school met een bijzonder profiel waarvoor specifieke kennis of vaardigheden nodig zijn, zoals tweetalig onderwijs;
  •  als een leerling extra ondersteuning nodig heeft. In dat geval is aanvullend onderzoek toegestaan om de ondersteuningsbehoefte vast te stellen.

Oneens met het schooladvies?

Ouders die het niet eens zijn met het schooladvies kunnen hierover in gesprek gaan met de leerkracht of directeur van de basisschool. Zijn zij niet tevreden over de uitkomst van de gesprekken dan kunnen zij een klacht indienen bij de klachtencommissie van de school. Welke klachtencommissie dat is staat in de schoolgids of op de website van de school. Veel scholen zijn aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) van Onderwijsgeschillen. 

Adviezen van de LKC over het schooladvies

De LKC heeft een aantal klachten over het schooladvies behandeld sinds de nieuwe wetgeving inwerking is getreden. Hieronder enkele belangrijke lijnen uit de adviezen van de LKC:

  • De Commissie toetst klachten over schooladviezen terughoudend omdat de school bij uitstek de deskundigheid heeft op gebied van het kennen en kunnen van een leerling (106650).
  • De Commissie toetst of de school in redelijkheid tot het uitgebrachte schooladvies heeft kunnen komen en of de procedure om tot dat advies te komen zorgvuldig is geweest (107166, 107173, 106870).
  • Als het schooladvies na heroverweging niet wordt bijgesteld, moet dit voldoende gemotiveerd worden (107294).
  • Scholen zijn niet verplicht een dubbel schooladvies af te geven (107173, 107166).
  • De Commissie is niet bevoegd om een schooladvies te geven of te wijzigen (107255, 107294).
  • Bij het schooladvies moet de school naast de bestaande toetsscores informatie verstrekken die een volledig beeld schetst van de leermogelijkheden van het kind (106870).
  • Een school hoort met de ouders te bespreken of de scores die hun kind heeft behaald, passen bij de capaciteiten van het kind of dat er mogelijk met wat meer begeleiding nog vooruitgang geboekt kan worden (106870).

Downloaden