Wat is pesten?

Pesten kan in verschillende vormen plaatsvinden, bijvoorbeeld verbaal of fysiek. Steeds vaker wordt ook digitaal gepest, bijvoorbeeld door vervelende chatberichten naar iemand te sturen. Pesten is niet hetzelfde als plagen. Plagen is meestal spontaan en duurt minder lang dan pesten.

Wettelijke bepalingen over pesten

Sinds 1 augustus 2015 bestaat er een wettelijke zorgplicht voor sociale veiligheid op school. De komst van deze ‘anti-pestwet’ betekent in de praktijk dat scholen moeten zorgen voor:

  • een sociaal veiligheidsbeleid, dat pesten tegengaat en zorgt voor sociale, fysieke en mentale veiligheid van de leerlingen;
  • monitoring van de veiligheid van leerlingen;
  • een aanspreekpunt, dat het anti-pestbeleid coördineert en waarbij leerlingen en ouders terecht kunnen als het gaat om pesten.

Scholen kunnen gebruik maken van een anti-pestprogramma, maar dit is niet wettelijk verplicht.

Veiligheidsplan en pestprotocol

Sinds 1 januari 2006 moet elke school in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs een veiligheidsplan hebben. Dit is geregeld in de Arbowet en in de onderwijscao’s. Dit schoolveiligheidsplan ziet op de fysieke veiligheid maar ook op de sociale veiligheid. Een onderdeel van het veiligheidsplan kan een pestprotocol zijn. In het pestprotocol geeft de school aan hoe er met pesten moet worden omgegaan.

Rol van de medezeggenschapsraad (MR)

Het anti-pestbeleid valt onder het veiligheidsbeleid van de school. Dat beleid kan alleen worden vastgesteld met instemming van de MR. Dat staat in de Wet medezeggenschap op scholen (Wms). Verder heeft de MR als taak het voorkomen van discriminatie. Pesten kan een vorm van discriminatie zijn.
Het veiligheidsbeleid van de school staat beschreven in de schoolgids. De ouder/leerlingengeleding van de MR heeft een instemmingsbevoegdheid met betrekking tot de vaststelling van de schoolgids.
De MR kan ook haar initiatiefrecht gebruiken om het anti-pestbeleid op de agenda te krijgen.

Mogelijkheden voor ouders

Als een kind gepest wordt kunnen ouders dit melden aan het aanspreekpunt voor pesten binnen de school. Zijn zij niet tevreden over de  aanpak van de school, dan kunnen zij een klacht indienen bij de klachtencommissie van de school. Welke klachtencommissie dat is staat in de schoolgids of op de website van de school. Veel scholen zijn aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) van Onderwijsgeschillen. De LKC heeft veel klachten behandeld over pesten. Hierna worden enkele belangrijke punten uit de adviezen van de LKC besproken.

Adviezen van de LKC over pesten

Belangrijke lijnen uit de adviezen van de LKC:

  • De school heeft een inspanningsverplichting om pesten te voorkomen. Dit betekent niet direct dat als er ondanks het anti-pestbeleid toch sprake is van pesten, de school tekortgeschoten is in het bieden van veiligheid. Dat is wel zo als de school verwijtbaar heeft gehandeld door verkeerd of in zijn geheel niet op te treden tegen het pesten (106811105330).
  • Om te spreken van pesten moet sprake zijn van structureel, moedwillig pestgedrag, gericht tegen de leerling (107389, 107194).
  • De school legt het anti-pestbeleid bij voorkeur vast in een pestprotocol (104269).
  • Het protocol bevat ook een plan van aanpak als toch sprake blijkt te zijn van pesten (105654).
  • Het pestprotocol moet op een consequente en gestructureerde manier worden toegepast (106653105512, 106767)
  • Zware sancties hoeven pas te worden ingezet als andere maatregelen niet werken (106964106653).
  • Het anti-pestbeleid moet kenbaar zijn voor ouders en leerlingen (104342).
  • De school moet de betrokken ouder(s) informeren over maatregelen die worden getroffen tegen het pesten (104060, 105512).

U vindt hier alle adviezen over pesten.